سيد علي اكبر قرشي
8
قاموس قرآن ( فارسي )
و اقرب الموارد « المخبر عن الله » معنى كردهاند پس فرق رسول و نبى همان است كه در « رسل » گفته شد و آن اينكه : برسول وحى ميرسد و صدا را مىشنود و فرشتهء وحى پيش او آيد و نبىّ آنست كه با وحى يا خواب و يا ايجاد صدا ، فرمان خدا به او رسد و گرنه رسول و نبى هر دو مأمور تبليغاند و از قرآن مجيد نميشود بدست آورد كه كسى نبىّ باشد ولى مأمور تبليغ نباشد بحث مفصّل اين مطلب در « رسل » گذشته است . نبىّ در اصل نبىء است همزهء آن مبدّل بياء شده و ادغام گرديده است بعضى آن را از نبوّت گرفتهاند كه بمعنى رفعت و بلندى است راغب گويد : نبىّ با تشديد از نبىء با همزه ابلغ است كه آن برفعت قدر دلالت دارد . جمع نبىّ نبيّون و انبياء آمده مثل * ( وَما أُوتِيَ مُوسى وَعِيسى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ ) * آل عمران : 84 . * ( اذْكُرُوا نِعْمَتَ الله عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِياءَ . . . ) * مائده : 20 . فرق بين نبى و رسول در « رسل » فرق ما بين رسول و نبى در « رسل » فرق ما بين رسول و نبى مشروحا گفته شد ، غرض در اينجا بيان نسبت ميان رسول و نبى است در مجمع ذيل آيهء 52 حجّ و در الميزان ج 2 ص 150 گفته نسبت رسول و نبى اعمّ و اخصّ مطلق است هر رسول نبى است ولى لازم نيست هر نبى رسول باشد . ناگفته نماند : قطع نظر از آنكه در فرق ما بين رسول و نبى گفته شد و در « رسل » گذشت ، پيامبران بعنوان اوّلى همه نبىّاند و همه مخبر عن اللَّهاند و اين وصف بهمهء آنها اعمّ از رسول و نبى شامل است مثلا در آيات : * ( وَلكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتابِ وَالنَّبِيِّينَ . . . ) * بقره : 177 . * ( كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ الله النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ ) * بقره : 213 . * ( وَوُضِعَ الْكِتابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَداءِ . . . ) * زمر : 69 . ايضا آل - عمران : 81 - نساء : 69 . لفظ « النبيين » شامل همهء پيامبران است اعم از رسول